Vergelijken

Vergelijken

Appels en peren zijn niet gelijk. Toch zijn beide fruit. De Elstar en de goudreinet zijn beide appels, maar ook niet gelijk. De ene is zoetzuur, de andere zuur. Zelfs twee Elstars zijn niet gelijk. De ene kan hard zijn de ander wat melig. De een kan zoeter of zuurder zijn dan de ander. Kun je een appel vergelijken met een snoepje? Wat is vergelijken nou eigenlijk? 

Als je iets vergelijkt kijk je naar de verschillen én overeenkomsten tussen twee of meer zaken. Dat geeft al aan dat je een fles whiskey best kan vergelijken met een banaan. De vraag is alleen op wat voor manier. Wat zijn de overeenkomsten tussen die twee? Het is allebei iets wat je in je mond kan stoppen. Met beide kun je bakken en koken. Een standaard glas whiskey bevat bijna evenveel calorieën als een banaan. Een banaan is krom en van whiskey ga je krom lopen. Dat laatste is natuurlijk een grapje maar als je er goed over nadenkt kun je aardig wat overeenkomsten vinden naast de overduidelijke verschillen. En dus kun je deze prima vergelijken. De uitkomst zal zijn dat de verschillen uiteindelijk groter zijn dan overeenkomsten. En daarom doen wij mensen dingen vergelijken. 

Als we kijken naar het huidige debat over de vergelijking van de gebeurtenissen tussen 1940- 1945 en corona maatregelen dan is de eerste reactie van mensen steeds grote verontwaardiging en boosheid. Mensen vinden dat je dat niet kan vergelijken. De twee grootste redenen die men naar voren brengt zijn: 1) die bepaalde groep mensen hadden geen keuze. 2) er wordt nu niemand afgevoerd en vermoord. Natuurlijk hebben ze hier helemaal gelijk. Destijds werden mensen vermoord om wie ze waren, en ze hadden geen keuze. Maar daarmee is de kous natuurlijk niet af. Dat zou niet eerlijk zijn. 

Wat kunnen kunnen we wél vergelijken? Het demoniseren van een groep mensen.  Het apart zetten van een groep mensen. Het buitensluiten van een groep mensen. Aanwakkeren van haat richting een groep mensen. Het markeren van een groep mensen. Het intimideren van een groep mensen. De schuld neerleggen bij een groep mensen. En buiten dat om kunnen we ook  kijken naar de maatregelen die voor iedereen gelden zoals dat destijds ook gebeurde. Extreme wetgeving. Ernstige beperkingen in de vrijheid. Extra bevoegdheden voor wetshandhavers. Verplichte sluitingen. Avondklok. Zwaardere straffen. Beperking van meningsuiting. Kortom heel veel macht voor regerende partijen en heel weinig vrijheid nog voor de burger. 

Dan rijst ook nog de vraag, in hoeverre hebben mensen eigenlijk een keuze als de keuze tussen twee kwaden is. Als een overvaller je gijzelt en vervolgens alleen vrijlaat als je voldoet aan de opties die hij je geeft, is dat wel ‘een’  keuze maar geen vrije keuze. Het is een keuze onder dwang. Een keuze onder dwang is geen echte keuze. Het is slechts een manier om te ontsnappen aan de gijzeling. Om dus even terug te komen op het argument dat mensen nu een keuze hebben en niet buitengesloten worden om ‘wat ze zijn’, dat argument klopt niet. Dat ze buitengesloten worden om ‘wat ze zijn’ is juist eerder waar. Ze zijn geen conformisten. Ze zijn niet per definitie gehoorzaam. Ze zijn kritisch en onderzoekend. Ze zijn veel beter op de hoogte van alle kanten van het verhaal. Ze durven de nadelige effecten van beleid te benoemen. Ze doen de moeite om alle informatie te krijgen, in plaats van slechts een deel van de informatie voor zoete koek te slikken. Ze zijn dus gewoon mens. 

Om weer terug te komen op het begin. Vergelijken doe je om te kijken in hoeverre bepaalde zaken hetzelfde zijn. Als je geschiedenis vergelijkt met het heden, dan zullen er altijd veel verschillen zijn, maar ook veel overeenkomsten. Het is juist belangrijk om te bekijken in hoeverre bepaalde dingen overeenkomen. Je weet namelijk de uitkomst van het verleden, zodoende kun je in het heden oppassen en bijsturen om niet dezelfde kant op te gaan. Dingen hoeven niet exact hetzelfde te zijn om toch eenzelfde uitkomst te kunnen hebben. Als je het debat dood maakt en mensen verbiedt het erover te hebben, dan haal je ook de mogelijkheid weg om mensen erover na te laten denken. Je vernauwd hun bewustzijn met afleiding. In plaats van de discussie over de inhoud te laten gaan, gaat de discussie over of er wel of niet over gesproken mag worden. En dat is precies wat er steeds fout gaat, en juist extra reden om te gaan vergelijken. 

3 gedachten over “Vergelijken

  1. We vinden dat je het geweldig brengt. Zojuist je video Kap ermee bekeken. Daarna jouw naam gegoogled en dit stuk gelezen. Geweldig, hulde voor de rustige en 100% sluitende betoog.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *